✨ Hamdler
Allah'a şükür ve övgü ifadeleri
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
Bismillâhir-rahmânir-rahîm.
Her hayırlı işe başlarken, yemek öncesi, Kur'ân okurken
Her hayırlı işe besmele ile başlanır.
📚 Kur'ân, 1:1
اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ فَلَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ
Allahümme mâ asbaha bî min ni'metin ev bi-ehadin min halkıke feminke vahde lâ şerîke lek, felekelhamed ve lekeşşükr.
Sabah okunur; akşam için mâ asbaha yerine mâ emsâ denir
O gün için şükür görevini yerine getirmiş sayılır.
📚 Tirmizî, 3388; Ebû Dâvûd, 5073
سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ عَدَدَ خَلْقِهِ وَرِضَا نَفْسِهِ وَزِنَةَ عَرْشِهِ وَمِدَادَ كَلِمَاتِهِ
Sübhânallâhi ve bihamdihî, adede halkıh, ve ridâ nefsih, ve zinete arşih, ve midâde kelimâtih.
Sabah namazı sonrası 3 kez
Hz. Âişe'ye sabah namazından sonra öğretilmiştir.
📚 Müslim, 2726; Tirmizî, 3555
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Elhamdülillâhillezî et'amenî hâzâ ve razakanîhi min ğayri havlin minnî ve lâ kuvveh.
Yemek bittikten sonra
Bu duayı okuyanın geçmiş günahları bağışlanır.
📚 Tirmizî, 3457; Ebû Dâvûd, 4023
اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى ذِكْرِكَ وَشُكْرِكَ وَحُسْنِ عِبَادَتِكَ
Allahümme einnî alâ zikrike ve şükrike ve husni ibâdetik.
Her namazın sonunda okunur
Hz. Peygamber'in Muaz b. Cebel'e öğrettiği dua.
📚 Ebû Dâvûd, 1522; Nesâî, 1303
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn.
Musibet, hastalık, ölüm haberi anında
Allah bu sözü söyleyenler için rahmet ve hidayet vadetmiştir (Bakara, 157).
📚 Kur'ân, 2:156
مَا شَاءَ اللَّهُ
Mâ şâellâh.
Güzel bir şey görüldüğünde, beğenilen bir şeye karşı
Nazar ve kötülükten koruma niyetiyle söylenir.
📚 Kur'ân, 18:39
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
Eşhedü en lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh.
Abdest tamamlandıktan sonra
Bu duayı okuyanın cennetin sekiz kapısı açılır, dilediğinden girebilir.
📚 Müslim, 234; Tirmizî, 55
سُبْحَانَ اللهِ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اللهُ أَكْبَرُ
Sübhânallâh (33) — Elhamdülillâh (33) — Allâhu Ekber (34).
Yatmadan önce 33-33-34 kez
Hz. Peygamber Hz. Fâtıma ve Hz. Ali'ye hizmetçi yerine bu tesbihatı öğretmiştir.
📚 Buhârî, 6318; Müslim, 2727
سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ
Sübhânallâhi ve bihamdih.
Sabah-akşam 100 kez
Günde 100 kez okuyanın günahları deniz köpüğü kadar olsa bile bağışlanır.
📚 Buhârî, 6405; Müslim, 2692
لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehül-mülkü ve lehül-hamd, ve hüve alâ külli şey'in kadîr.
Her farz namaz sonrası 10 kez
Günde 100 kez okuyan; 10 köle azat etmiş gibi sevap kazanır, 100 iyilik yazılır, 100 kötülük silinir.
📚 Müslim, 597; Buhârî, 6329
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ
Elhamdülillâh.
Aksırınca hemen söylenir; duyanlar Yerhamükellah der
Aksırma Allah'tan bir nimetin işaretidir.
📚 Buhârî, 6224; Müslim, 2991
الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ
Elhamdülillâhi hamden kesîren tayyiben mübâreken fîh.
Rükûdan doğrulup ayağa kalktıktan sonra
Otuz küsur melek bu hamdi yazmak için yarıştı diye bildirilmiştir.
📚 Buhârî, 799; Müslim, 600
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَسَانِي هَذَا وَرَزَقَنِيهِ مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Elhamdülillâhillezî kesânî hâzâ ve razakanîhi min ğayri havlin minnî ve lâ kuvveh.
Yeni elbise ya da herhangi bir giysi giyildiğinde
Bu duayı okuyanın geçmiş ve gelecek günahları bağışlanır.
📚 Tirmizî, 1767; Ebû Dâvûd, 4023
لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
Lâ havle velâ kuvvete illâ billâh.
Zorluk anında, ezan duyrulunca, her zaman
Cennet hazinelerinden bir hazinedir.
📚 Buhârî, 6384; Müslim, 2704
سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيمِ
Sübhânallâhi ve bihamdih, sübhânallâhil-azîm.
Her zaman, kolaylıkla söylenebilecek
Dile hafif, mizanda ağır, Rahman'a sevgili iki kelimedir.
📚 Buhârî, 6682; Müslim, 2694
آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ
Âibûne tâibûne âbidûne lirabbinâ hâmidûn.
Yolculuktan eve veya şehre dönüşte
Hz. Peygamber seferden dönerken bu sözleri ve tekbiri yüksek sesle söylerdi; tövbe ve hamd ile dönen yolcu, günahlarından arınmış döner (Buhârî 3085).
📚 Buhârî, 3085; Müslim, 1345
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا
Elhamdülillâhillezî âfânî mimmebtelâke bih ve faddalenî alâ kesîrin mimmen haleka tefdîlâ.
Bir musibet veya hastalık görüldüğünde sessizce
Bu dua o beladan korunmayı ifade eden şükrandır.
📚 Tirmizî, 3432; İbn Mâce, 3892
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Bismillâhi evvelehû ve âhirah.
Yemek başında besmele unutulursa yemek ortasında okunur
Şeytan o yemeğe ortak olmaktan el çeker.
📚 Ebû Dâvûd, 3767; Tirmizî, 1858
الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ
Elhamdülillâhi alâ külli hâl.
İyi ya da kötü her durumda söylenir
Her hâlde Allah'a hamd etmek, O'nun takdirine rıza göstermenin ve güçlü bir imanın alameti olup hadiste teşvik edilmiştir (İbn Mâce 3803).
📚 İbn Mâce, 3803; Tirmizî, 3400
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.
Sabah uyanışında ilk söz olarak
Hz. Peygamber her sabah uyanışında bu hamdi okurdu; uyku 'küçük ölüm' sayılır, yeni güne hamd ile girmek ona şükrün başlangıcıdır (Buhârî 6312).
📚 Buhârî, 6312; Müslim, 2711
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنِعْمَتِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَاتُ
Elhamdülillâhillezî bini'metihî tetimmüs-sâlihât.
İyi bir şey tamamlandığında
Hayırlı işlerin Allah'ın nimetiyle tamamlandığını ikrar etmek, kulun kendi gücüne değil Allah'ın tevfikine güvendiğinin ifadesidir (İbn Mâce 3803).
📚 İbn Mâce, 3803
سُبْحَانَكَ لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ
Sübhâneke lâ uhsî senâen aleyke ente kemâ esneyte alâ nefsik.
Namaz secdesinde uzun dua olarak
Hz. Peygamber'in secde duasıdır.
📚 Müslim, 486; Ebû Dâvûd, 879
الْحَمْدُ لِلَّهِ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا
Elhamdülillâhi mil'es-semâvâti ve mil'el-ardı ve mil'e mâ beynehumâ.
Rükûdan kalkışta ve genel hamd niyetiyle
Hamdi en kapsamlı ifade eden tesbih formüdür.
📚 Müslim, 476; Ebû Dâvûd, 771
رَضِيتُ بِاللهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالإِسْلَامِ دِينًا
Radîtü billâhi rabbâ ve bi-Muhammedin rasûlâ ve bil-İslâmi dînâ.
Ezan bitince müezzinin her sözü tekrar edilir, sonra bu dua okunur
Bu duayı okuyanın günahları bağışlanır.
📚 Müslim, 386
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ
Sübhânekellâhümme ve bihamdike ve tebârekesmük ve teâlâ ceddük ve lâ ilâhe ğayrük.
İftitah tekbirinden sonra kıraattan önce
Hz. Peygamber namazlarda iftitahta bu senayı okumuştur; ifade Hz. Ömer'den de rivayet edilir ve namazın açılış tesbihi olarak sahih kabul edilmiştir (Ebû Dâvûd 775).
📚 Ebû Dâvûd, 775; Tirmizî, 238
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي سَقَانَا عَذْبًا فُرَاتًا
Elhamdülillâhillezî sakânâ azben furâtâ.
Su içildikten sonra
Su nimetinin şükrü olan bu hamd, tatlı ve temiz suyun Allah'ın özel bir ikramı olduğunu hatırlatır; buna hamd etmek sünnete uymaktır (İbn Mâce 3292).
📚 İbn Mâce, 3292 civarı
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي فِي جَسَدِي وَرَدَّ عَلَيَّ رُوحِي وَأَذِنَ لِي بِذِكْرِهِ
Elhamdülillâhillezî âfânî fî cesedî ve redde aleyye rûhî ve ezine lî bizikrih.
Sabah uyanışında ve iyileşme sonrasında
Hz. Peygamber uyanışta bu duayı okumuştur; bedenin afiyeti ve ruhun yeniden verilmesi Allah'ın iki ayrı nimetidir, ikisine birden hamd edilir (Tirmizî 3401).
📚 Tirmizî, 3401
سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ
Sübhânel-melikilkuddûs.
Vitir namazı secdelerinde ve selamdan sonra 3 kez
Hz. Peygamber vitri kılıp selamı verince üç kez bu tesbihi yüksek sesle okurdu.
📚 Ebû Dâvûd, 1430; Nesâî, 1699
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Elhamdülillâhi Rabbil-âlemîn.
Her namazda Fâtiha'da 17 kez; her an
Fâtiha'nın temel hamdi; her namazın özüdür.
📚 Kur'ân, 1:2
سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ
Sübhânallâhi vel-hamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber.
Her zaman, özellikle sabah-akşam
Rahman'a en sevgili dört kelimedir; hangisinden başlarsan başla.
📚 Müslim, 2695; Tirmizî, 3597
أَسْتَغْفِرُ اللهَ
Estağfirullâh.
Her zaman, özellikle gün sonunda
Hz. Peygamber günde 100'den fazla istiğfar ederdi.
📚 Müslim, 2702; Buhârî, 6307
الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا
Elhamdülillâhi kesîrâ ve sübhânallâhi bükreten ve asîlâ.
Sabah-akşam ve her zaman
Sahabî bunu rükûdan kalkışta söylemiş; Hz. Peygamber meleklerin bunu yazmak için yarıştığını bildirmiştir.
📚 Müslim, 601; Buhârî, 799
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنِعْمَتِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَاتُ
Elhamdülillâhillezî bini'metihî tetimmüs-sâlihât.
Bir nimet ulaştığında veya iyi bir iş tamamlandığında okunur
Nimeti Allah'a bağlayıp şükrü dile getiren kapsamlı bir hamd ifadesidir.
📚 İbn Mâce, 3803
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا
Elhamdülillâhillezî âfânî mimmebtelâke bih ve faddalenî alâ kesîrin mimmen haleka tefdîlâ.
Başkasında bir hastalık veya musibet görüldüğünde sessizce okunur
Bu duayı okuyan o belaya yakalanmaktan korunur.
📚 Tirmizî, 3432
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا وَسَقَانَا وَجَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Elhamdülillâhillezî at'amenâ ve sakânâ ve cealenâ müslimîn.
Yemek bittikten sonra ve sofra kaldırılırken okunur
Yeme içme nimetini ve İslam nimetini bir arada şükürle ifade eder.
📚 Tirmizî, 3457; Ebû Dâvûd, 3850
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.
Sabah uyanışında gözler açılır açılmaz okunur
Hz. Peygamber her sabah uyanışında bu hamdi okumuştur.
📚 Buhârî, 6312; Müslim, 2711
الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ
Elhamdülillâhi alâ külli hâl.
İyi ya da kötü her durumda, özellikle sıkıntı ve bela anında söylenir
Her hâlde Allah'a hamd etmek, rıza ve teslimiyetin en güzel ifadesidir.
📚 İbn Mâce, 3803
الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسُبْحَانَ اللهِ وَاللهُ أَكْبَرُ
Elhamdülillâh (33) — Sübhânallâh (33) — Allâhu ekber (33).
Her farz namazın selamından sonra 33'er kez okunur
Bu zikri yapan kişinin günahları denizin köpüğü kadar çok olsa bile bağışlanır.
📚 Müslim, 597; Buhârî, 843
كَلِمَتَانِ خَفِيفَتَانِ عَلَى اللِّسَانِ ثَقِيلَتَانِ فِي الْمِيزَانِ حَبِيبَتَانِ إِلَى الرَّحْمَنِ سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيمِ
Kelimetâni hafîfetâni alel-lisân, sekîletâni fil-mîzân, habîbetâni iler-rahmân: Sübhânallâhi ve bihamdih, sübhânallâhil-azîm.
Her zaman, özellikle fırsat buldukça çok tekrar edilir
Bu iki kelime dile çok hafif gelir; mizanda ise çok ağırdır ve Rahman'ın en çok sevdiği sözlerdendir.
📚 Buhârî, 6406; Müslim, 2694
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ
Elhamdülillâh.
Aksırınca hemen söylenir; duyanlar 'Yerhamükellah' der, aksıran da 'Yehdîkümullâh' ile karşılık verir
Aksırmak Allah'ın bir nimetidir; hamd ile karşılamak sünnet-i seniyyedir.
📚 Buhârî, 6224; Müslim, 2991
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِفَضْلِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَاتُ
Elhamdülillâhillezî bifadlihî tetimmüs-sâlihât.
Sevinçli ve güzel bir haber duyulduğunda okunur
Sevinci Allah'a hamd ile karşılamak nimeti artırır.
📚 İbn Mâce, 3803
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَصَمَنِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ
Elhamdülillâhillezî asamenî mimmebtelâke bih.
Bir kişinin günaha düştüğü görüldüğünde veya bir kötülükten uzak kalındığında sessizce okunur
Allah'ın korumasına şükretmek, o korumayı pekiştirir.
📚 Tirmizî, 3432
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي نَجَّانِي مِنْ شَرِّ مَا رَأَيْتُ
Elhamdülillâhillezî neccânî min şerri mâ raeyt.
Gece kötü rüya görüp uyanıldığında hemen sol tarafa tükürülür ve bu dua okunur
Bu dua kötü rüyanın zararını giderir; rüya aktarılmaz ve uyku pozisyonu değiştirilir.
📚 Müslim, 2262; İbn Mâce, 3909
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ
Sübhânekellâhümme ve bihamdik, eşhedü en lâ ilâhe illâ ente, estağfiruke ve etûbü ileyk.
Her oturma ve toplantı bitmeden önce okunur; keffaretü'l-meclis olarak bilinir
Meclisteki boş sözlerin kefareti olur; o toplantı hataları affedilir.
📚 Tirmizî, 3433; Ebû Dâvûd, 4857
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللهُ
Elhamdülillâhillezî hedânâ lihâzâ ve mâ künnâ linehtediye levlâ en hedânallâh.
Cennet ehlinin sözü olarak Kur'ân'da geçer; iman ve hidayet nimetine şükür niyetiyle okunur
Hidayet nimetinin en büyük nimet olduğunu hatırlatan ve şükrü dile getiren ayet-i kerîme.
📚 Kur'ân, 7:43
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَنَا مُسْلِمِينَ
Elhamdülillâhillezî cealenâ müslimîn.
İslam nimetini düşündükçe ve her zaman okunabilir
İslam, Allah'ın insana verdiği en büyük nimetidir; buna hamd etmek bu nimeti pekiştirir.
📚 Tirmizî, 3457
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
Elhamdülillâhi Rabbil-âlemîn, er-Rahmânir-rahîm, mâliki yevmid-dîn.
Her namazda 17 kez okunur; ayrıca zikir ve hamd niyetiyle her an okunabilir
Fâtiha'nın ilk üç âyeti Allah'ın hamd, rahmet ve hâkimiyetini en özlü şekilde dile getirir.
📚 Kur'ân, 1:2-4
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَدَّ عَلَيَّ رُوحِي وَعَافَانِي فِي جَسَدِي
Elhamdülillâhillezî redde aleyye rûhî ve âfânî fî cesedî.
Sabah uyanışında ruhun yeniden bedene verilmesine şükür olarak okunur
Uyku küçük ölüme benzetilir; uyanmak Allah'ın ayrı bir ihsanıdır.
📚 Tirmizî, 3401
مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللهِ وَرَحْمَتِهِ
Mutırnâ bifadlillâhi ve rahmetih.
Yağmur yağdıktan sonra okunur
Yağmuru Allah'a hamd ile karşılamak, nimeti inkâr etmemek ve şükrü ifa etmektir.
📚 Buhârî, 1038; Müslim, 71
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ
Elhamdülillâhillezî vehebe lî alel-kiberi İsmâîl.
Çocuk sahibi olunduğunda Hz. İbrahim'in duasıyla hamd edilir; genel doğum şükrü olarak okunur
Evlat nimetine şükür Hz. İbrahim'in de sünnetidir.
📚 Kur'ân, 14:39
بِسْمِ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Bismillâhi vel-hamdülillâh.
Yemek sofraya oturulduğunda, yemeğe başlamadan önce okunur
Yemeğe hem besmele hem hamd ile başlamak bereketi artırır.
📚 İbn Mâce, 3264; Tirmizî, 1858
رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا
Rabbir-hamhumâ kemâ rabbeyyânî sağîrâ.
Anne-baba için her zaman, özellikle namaz sonrası okunur; Allah'a hamd edilerek anne-babanın terbiyesine şükredilir
Allahu Teâlâ anne-babaya iyi davranmayı emretmiştir; bu dua onlara en güzel ihsandır.
📚 Kur'ân, 17:24
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ
Elhamdülillâh.
Sabah-akşam 100 kez tekrar edilir
Hz. Peygamber bu hamd ile bütün mahlukatın şükrünün toplandığını bildirmiştir.
📚 Müslim, 2693; Tirmizî, 3468
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللهُ أَكْبَرُ
Elhamdülillâhi vallâhu ekber.
Her zaman, özellikle sabah-akşam ve namaz sonrası okunur
Hamd ve tekbiri birlikte söylemek tesbih cümlesinin özünü oluşturur.
📚 Tirmizî, 3597; Müslim, 2695
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَنِي فَسَوَّانِي وَهَدَانِي وَأَطْعَمَنِي وَسَقَانِي
Elhamdülillâhillezî halakânî fesvvânî ve hedânî ve at'amenî ve sakânî.
Sabah uyanışında ve genel nimet şükrü olarak okunur
Varlığının her boyutunu Allah'a bağlayıp şükretmek kulluk bilincini pekiştirir.
📚 Tirmizî, 3399
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجًا
Elhamdülillâhillezî enzelel-kitâbe ve lem yecal lehû ivecâ.
Kur'ân okumaya başlamadan önce, özellikle Kehf suresine başlarken okunur
Allah'ın kıyamete kadar korunan kitabını okumak ve buna hamd etmek büyük bir nimeti kavramaktır.
📚 Kur'ân, 18:1
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَفَانَا وَآوَانَا
Elhamdülillâhillezî kefânâ ve âvânâ.
Geceyi barınak ve yeterliliğin nimeti olarak düşünerek yatmadan önce okunur
Pek çok kişi yatacak yeri, yiyeceği ve güvencesi olmaksızın geceliyor; bunu düşünüp hamd etmek şükürdür.
📚 Müslim, 2715
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَعَانَنِي عَلَى أَدَاءِ فَرِيضَتِهِ
Elhamdülillâhillezî eânenî alâ edâi farîdatih.
Namaz bitirildikten sonra farzı eda etmenin nimetine şükür olarak okunur
Namazı kılmaya muvaffak olmak Allah'ın büyük bir lutfudur.
📚 Ebû Dâvûd, 1522
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَلَّمَنَا مَا لَمْ نَكُنْ نَعْلَمُ
Elhamdülillâhillezî allamanâ mâ lem nekün na'lem.
Bir şey öğrenildiğinde, ders veya sohbet tamamlandığında okunur
İlim Allah'ın en büyük nimetlerinden biridir; ona hamd etmek, ilmin bereketini artırır.
📚 Kur'ân, 2:32 (mana çerçevesinde); Tirmizî, 3598
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي حَسَّنَ خَلْقِي وَخُلُقِي
Elhamdülillâhillezî hassene halkî ve hulukî.
Aynaya bakıldığında veya güzel bir iş yapıldığında okunur
Allah'tan gelen güzelliğe şükretmek, onu daha da artırır.
📚 İbn Hibbân, 959
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ
Elhamdülillâhillezî sehhere lenâ hâzâ ve mâ künnâ lehû mukrinîn.
Bineğe veya araca binildiğinde, yolculuğa başlarken okunur
Hz. Peygamber bineğe binince bu duayı okur, sonra seyahat duasına devam ederdi.
📚 Kur'ân, 43:13; Ebû Dâvûd, 2602
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنِّي الْأَذَى وَعَافَانِي
Elhamdülillâhillezî ezhebe anniyel-ezâ ve âfânî.
Tuvalete girdikten çıktıktan veya bir hastalıktan iyileşince okunur
Afiyet ve sağlığın farkında olmak ve bunu hamd ile karşılamak şükürdür.
📚 Buhârî, 142; Tirmizî, 7
غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
Ğufrâneke Rabbenâ ve ileykel-masîr.
Gece uyumadan önce Bakara'nın son iki âyeti okunur; bu da onların içindedir
Bu iki âyeti gece okuyan kişiye o iki âyet yeter (Buhârî, 4008).
📚 Kur'ân, 2:285; Müslim, 808
أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Estağfirullâhe ve etûbü ileyhi vel-hamdülillâh.
Her zaman, özellikle günün sonunda tövbe ve şükür için okunur
Tövbeyi hamd ile tamamlamak, istiğfarı daha tam ve makbul kılar.
📚 Buhârî, 4418; Müslim, 2702
اللَّهُمَّ مَا أَمْسَى بِي مِنْ نِعْمَةٍ أَوْ بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِكَ فَمِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ فَلَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ
Allahümme mâ emsâ bî min ni'metin ev bi-ehadin min halkıke feminke vahdek, lâ şerîke lek, felekelhamed ve lekeşşükr.
Akşam girildiğinde okunur; sabah duasının akşam versiyonudur
Bu duayı okuyan o günkü şükür görevini yerine getirmiş sayılır.
📚 Ebû Dâvûd, 5073; Tirmizî, 3388
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَنِي لِهَذَا
Elhamdülillâhillezî veffekkanî lihâzâ.
Bir iş tamamlandığında, bir hayır gerçekleştirildiğinde okunur
Başarının Allah'ın tevfikiyle gerçekleştiğini kabul etmek kibri uzaklaştırır.
📚 Tirmizî, 3598
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْعَمَ عَلَيْنَا بِهَذَا الْيَوْمِ
Elhamdülillâhillezî en'ame aleynâ bihâzel-yevm.
Sabah güneşin doğuşuyla yeni güne şükür olarak okunur
Her yeni gün Allah'ın ayrı bir ihsanıdır; bunu fark edip hamd etmek günü bereketlendirir.
📚 Tirmizî, 3401
الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى مَا أَعْطَى وَالْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى مَا أَخَذَ
Elhamdülillâhi alâ mâ a'tâ vel-hamdülillâhi alâ mâ ehaz.
Bir kayıp veya musibet anında sabırla okunur
Hz. Peygamber kayıp anında hem verdiği hem aldığı için Allah'a hamd etmiştir.
📚 Buhârî, 1284
سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ
Sübhânallâhi vel-hamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber, ve lâ havle velâ kuvvete illâ billâh.
Zorluk anında ve her zaman okunur; beş cümleyi bir arada içerir
Bu beş cümle cennet hazinelerindendir ve günah dağ kadar olsa mahveder.
📚 Buhârî, 6384; Müslim, 2704
سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِيمِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Sübhânallâhi ve bihamdih, sübhânallâhil-azîm, vel-hamdülillâhi Rabbil-âlemîn.
Her zaman ve özellikle sabah-akşam zikirlerinde okunur
En kapsamlı tesbih ve hamd formüllerinden birini içerir.
📚 Buhârî, 6682; Müslim, 2694
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي صَرَفَ عَنِّي هَذَا الشَّرَّ
Elhamdülillâhillezî sarafe annî hâzeş-şerr.
Bir kötülükten veya tehlikeden korunulduğunda okunur
Allah'ın koruyuculuğunu hamd ile kabul etmek, o korumayı kalıcı kılar.
📚 Tirmizî, 3432
اَلْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَمَاتَ وَهُوَ يُحْيِي
Elhamdülillâhillezî emâte ve hüve yuhyî.
Ölüm ve cenaze haberi karşısında ölüm-diriliş gerçeğini düşünerek okunur
Ölümü hatırlamak kişiyi ahirete yöneltir ve dünyaya bağlılığı azaltır.
📚 Buhârî, 6312
رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ
Rabbenâ ve lekel-hamd, hamden kesîren tayyiben mübâreken fîh.
Namazda rükûdan doğrulunca imam ve cemaat tarafından okunur
Sahabî bu duayı söylemiş; Hz. Peygamber 'otuz küsur melek bunu yazmak için yarıştı' buyurmuştur.
📚 Buhârî, 799; Müslim, 600
سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ
Sübhânallâhi ve bihamdih.
Sabah ve akşam 100 kez okunur
Günde 100 kez okuyan kişinin günahları deniz köpüğü kadar olsa bile bağışlanır.
📚 Buhârî, 6405; Müslim, 2692
اَللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ كَسَوْتَنِيهِ
Allâhümme lekel-hamd ente kesvtenîh.
Yeni veya herhangi bir giysi giyilirken Allah'a şükür olarak okunur
Her nimeti Allah'tan bilip O'na hamd etmek şükrün özüdür.
📚 Tirmizî, 1767; Ebû Dâvûd, 4023
اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَعَلَى رِزْقِكَ أَفْطَرْتُ
Allâhümme leke sumtü ve alâ rızkıke eftartü.
Ramazan veya nafile oruç iftar edildiğinde hemen okunur
Orucu Allah'a sunmak ve rızkı O'ndan bilmek orucun ruhunu tamamlar.
📚 Ebû Dâvûd, 2358
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِلإِسْلَامِ
Elhamdülillâhillezî hedânâ lil-İslâm.
İslam nimetini düşündükçe, özellikle Müslüman bir ailede doğma nimetini hatırlayınca okunur
İslam'a hidayet en büyük mirastır; ona hamd etmek bu mirası korur.
📚 Tirmizî, 3379
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِيَدِهِ الْخَيْرُ كُلُّهُ
Elhamdülillâhillezî biyedihil-hayru küllüh.
Hayırlı bir şey görüldüğünde veya elde edildiğinde okunur
Tüm iyiliğin Allah'ın elinde olduğunu kabul etmek kalbi Hakk'a bağlar.
📚 Müslim, 771
الْحَمْدُ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنْ لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ
Elhamdülillâhi vahdehû, ves-salâtu ves-selâmu alâ men lâ nebiyye ba'deh.
Hutbe başlarında ve özel dua oturumlarında okunur
Hamd ile salavâtı birleştirmek, ibadetin hem Allah'a yönelik hem de peygambere bağlı boyutunu ifade eder.
📚 İbn Mâce, 1893
اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيمَا رَزَقْتَنَا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Allâhümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ vel-hamdülillâh.
Sofra kurulduğunda veya bir rızık elde edildiğinde okunur
Bereketi istemek ile hamd etmeyi birleştirmek en tam şükür şeklidir.
📚 İbn Mâce, 3322
الْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا
Elhamdülillâhi kesîrâ ve sübhânallâhi bükreten ve asîlâ.
Sabah namazı ve akşam namazı sonrası, gün başı ve sonu için okunur
Sahabî bu kelimeyi rükûdan kalkışta söylemiş; Hz. Peygamber meleklerin bunu yazmak için koşuştuğunu bildirmiştir.
📚 Müslim, 601
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا يُحْمَدُ عَلَى مَكْرُوهٍ سِوَاهُ
Elhamdülillâhillezî lâ yuhmedü alâ mekrûhin sivâh.
Büyük musibetler ve acı haberler karşısında, teslimiyet ve rıza anında okunur
Bu hamd, Allah'a mutlak güveni ve her şeyin O'nun hikmetiyle olduğunu kabul etmeyi dile getirir.
📚 İbn Mâce, 1599
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ
Sübhâne Rabbiyel-azîm.
Namazda rükû pozisyonunda en az üç kez tekrar edilir
Hz. Peygamber 'Rükûda Rabbinizi yücelin; rükûda Kur'ân okumayın' buyurmuş, bu tesbihi rükûun özü olarak belirlemiştir (Müslim 772).
📚 Müslim, 772; Ebû Dâvûd, 871
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ
Sübhâne Rabbiyel-azîmi ve bihamdih.
Namazda rükûda, gücü yetenlerin uzunca okuması tavsiye edilir
Hz. Peygamber gece namazlarında rükûunu kıyamına denk tutardı ve bu tesbihi orada okurdu; uzun rükûun fazileti nafile namazlarda büyüktür (Ebû Dâvûd 871).
📚 Ebû Dâvûd, 871; Nesâî, 1046
سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ
Subbûhun kuddûsun Rabbül-melâiketi ver-rûh.
Namazda rükû ve secdede okunabilir
Hz. Peygamber rükû ve secdesinde bu kelimeyi çok okumuştur; meleklerin tesbihi ile uyum içinde olmak kişiye melekî bir hâl kazandırır (Müslim 487).
📚 Müslim, 487; Nesâî, 1047
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى
Sübhâne Rabbiyel-a'lâ.
Namazda secde pozisyonunda en az üç kez tekrar edilir
Hz. Peygamber 'Secdeye varınca Rabbinizi yücelin; secdede Kur'ân okumayın' buyurmuştur. Kul Allah'a en yakın secde halindeyken bu tesbihi söyler (Müslim 772).
📚 Müslim, 772; Tirmizî, 261
سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى وَبِحَمْدِهِ
Sübhâne Rabbiyel-a'lâ ve bihamdih.
Namazda secdede, özellikle uzun tutulan secdede okunur
Hz. Peygamber gece namazlarında secdesini kıyamına denk tutardı; hamd eklenmiş bu tesbih, secdeyi daha olgun kılar (Ebû Dâvûd 870).
📚 Ebû Dâvûd, 870; Nesâî, 1049
اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ
Allahümme leke secedt, ve bike âment, ve leke eslemtü.
Namazda secde anında Hz. Peygamber'in okuduğu dua
Hz. Peygamber gece namazı secdesinde bu duayı okumuştur; iman, teslimiyet ve secdeyi birleştirmek kulluğun zirvesini ifade eder (Müslim 771).
📚 Müslim, 771; Nesâî, 1125
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي ذَنْبِي كُلَّهُ دِقَّهُ وَجِلَّهُ وَأَوَّلَهُ وَآخِرَهُ
Allahümmağfirlî zenbî küllehû diqqahû ve cellehû ve evvelehû ve âhirah.
Namazda secdede uzun dua edilirken okunur
Hz. Peygamber secde anında bu duayı okumuştur; kul Allah'a en yakın secde halindeyken yapılan istiğfar en çabuk kabul görür (Müslim 483).
📚 Müslim, 483; Ebû Dâvûd, 878
رَبِّ اغْفِرْ لِي رَبِّ اغْفِرْ لِي
Rabbığfirlî, Rabbığfirlî.
İki secde arasındaki oturuşta tekrar edilir
Hz. Peygamber iki secde arasında bu istiğfarı tekrar ederdi; iki secde arasındaki kısa an, kulun af için ısrar ettiği özel bir fırsat kapısıdır (Ebû Dâvûd 874).
📚 Ebû Dâvûd, 874; İbn Mâce, 897
سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ
Semiallâhu limen hamideh. Rabbenâ ve lekel-hamd.
Rükûdan doğrulurken imam ve cemaat tarafından okunur
Hz. Peygamber rükûdan kalkınca bu hamdi söyler, imamın ardından cemaat de 'Rabbenâ ve lekel-hamd' derdi; iki tarafın birlikte hamdi Allah'ın özel ilgisini çeker (Buhârî 796).
📚 Buhârî, 796; Müslim, 409
رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ
Rabbenâ lekel-hamd, mil'es-semâvâti ve mil'el-ard, ve mil'e mâ şi'te min şey'in ba'd.
Rükûdan kalktıktan sonra kıyamda imam ve münferit namaz kılan okur
Hz. Peygamber rükûdan kalktığında bu uzun hamdi okumuştur; bu hamd tüm varlığın kapasitesini aşan sonsuz bir hamdi dile getirir (Müslim 476).
📚 Müslim, 476; Nesâî, 1067
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَفَانَا وَأَرْوَانَا
Elhamdülillâhillezî kefânâ ve ervânâ.
Yemek sofrasından kalkılırken tok ve kana gelince okunur
Açlıkla yatıp toklukla kalkan, Allah'ın nimetini fark edip buna hamd eden kişi, o yemeğin bereketini tam kazanmış olur (Ebû Dâvûd 3849).
📚 Ebû Dâvûd, 3849; Tirmizî, 3457
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنِي وَسَقَانِي وَجَعَلَنِي مُسْلِمًا
Elhamdülillâhillezî at'amenî ve sakânî ve cealenî müslimâ.
Yemek ve içeceğin bitmesinin ardından şükür niyetiyle okunur
Tirmizî bu rivayeti sahih olarak nakletmiştir; yemek nimetini İslam nimetiyle birlikte zikretmek, her iki nimetin de şükrünü aynı anda ifa etmektir (Tirmizî 3457).
📚 Tirmizî, 3457; Ebû Dâvûd, 3850
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَطْعَمَنَا مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنَّا وَلَا قُوَّةٍ
Elhamdülillâhillezî at'amenâ min ğayri havlin minnâ ve lâ kuvveh.
Yemek sofrasından kalkarken, insanın acizliğini hatırlayarak okunur
Kul yemek kazanırken bile aslında Allah'ın lütfüyle kazandığını ikrar eder; bu hamd kibri kırar ve rızkın gerçek kaynağını kalbe yerleştirir (İbn Mâce 3285).
📚 Tirmizî, 3457; İbn Mâce, 3285
بِسْمِ اللهِ أَوَّلَهُ وَآخِرَهُ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Bismillâhi evvelehû ve âhirahû vel-hamdülillâh.
Yemekte besmele unutulmuşsa ortada okunur; genel yemek hamdine de eklenir
Hz. Peygamber başa besmele, sona hamd koymayı öğretmiştir; bu ikisini birleştirmek yemeğin tamamına bereket ve koruma getirir, şeytan o sofradan uzak kalır (Ebû Dâvûd 3767).
📚 Ebû Dâvûd, 3767; Tirmizî, 1858
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي وَرَدَّ عَلَيَّ صِحَّتِي
Elhamdülillâhillezî âfânî ve redde aleyye sıhhatî.
Hastalık veya ağrı geçip sağlığa kavuşulunca hemen okunur
Sağlık, insanın fark etmediği en büyük nimetlerden biridir; onu yitirip yeniden kazanan ve hamd eden kişi, o nimete gerçek şükrünü eda etmiş olur (Tirmizî 3401).
📚 Tirmizî, 3401; İbn Mâce, 3892
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَى بِهِ كَثِيرًا مِنْ عِبَادِهِ
Elhamdülillâhillezî âfânî mimmebtelâ bihî kesîran min ibâdih.
Bir hastalığa yakalanmaktan veya büyük bir beladan korunulduğunda okunur
Hz. Peygamber bu duayı bir bela görüldüğünde sessizce okumayı öğretmiştir; bu hamdi okuyan o beladan korunmayı Allah'a hamd ile karşılamış olur (Tirmizî 3432).
📚 Tirmizî, 3432; İbn Mâce, 3892
غُفْرَانَكَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنِّي الْأَذَى وَعَافَانِي
Ğufrâneke. Elhamdülillâhillezî ezhebe anniyel-ezâ ve âfânî.
Tuvaletten çıkınca önce 'Ğufrâneke' sonra bu hamd okunur
Hz. Peygamber tuvaletten çıkınca 'Ğufrâneke' derdi; hazm sağlığı vücudun Allah'tan gelen nimetlerinden biridir, buna hamd etmek bu nimeti pekiştirir (Buhârî 142).
📚 Buhârî, 142; Tirmizî, 7
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ مَرَضِي طُهُورًا لِذُنُوبِي
Elhamdülillâhillezî ceale maradî tuhûren lizünûbî.
Uzun bir hastalık geçirildikten, iyileşme tamamlandığında okunur
Hz. Peygamber 'Müslümanın başına gelen her yorgunluk, hastalık, üzüntü... günahlarına kefaret olur, hatta ayağına batan diken bile' buyurmuştur (Buhârî 5641).
📚 Buhârî, 5641; Müslim, 2573
اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ وَلَكَ الشُّكْرُ
Allahümme lekel-hamd ve lekeş-şükr.
Herhangi bir nimet alındığında, müjdeli bir haber geldiğinde söylenir
Hamd ile şükrü aynı anda dile getirmek nimetin hem teorik hem pratik şükrünü birleştirir; bu duayı okuyan kişi o nimete layık görülmeye devam eder (Tirmizî 3388).
📚 Tirmizî, 3388; Nesâî, 1304
سُبْحَانَ رَبِّي لَوْ شَاءَ لَكَانَ هَذَا أَعْظَمَ
Sübhâne Rabbî lev şâe lekâne hâzâ a'zam.
Büyük bir nimet geldiğinde, Allah'ın vereceği daha büyük nimetleri düşünerek okunur
Nimetin büyüklüğünü Allah'ın sonsuz lütfuyla kıyaslamak kalbi şımarıklıktan korur ve şükrü derinleştirir; bu hamd fazlına teşekkür ve daha fazlasına davetiyedir.
📚 Tirmizî, 3599
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَزَقَنِي مِنْ غَيْرِ حَوْلٍ مِنِّي وَلَا قُوَّةٍ
Elhamdülillâhillezî razakanî min ğayri havlin minnî ve lâ kuvveh.
Bir kazanç elde edildiğinde, maaş veya alışveriş karı alınınca okunur
Kulun çalışması sebep, rızkı veren Allah'tır; bunu ikrar eden hamd, rızka bereket getirir ve cimriliği uzaklaştırır (Tirmizî 3457).
📚 Tirmizî, 3457; Ebû Dâvûd, 4023
سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ
Sübhânekellâhümme ve bihamdike ve tebârekesmük.
Şükür secdesi yapılırken veya büyük bir sevinç anında okunur
Hz. Peygamber çok sevindirici bir haber geldiğinde Allah'a şükür secdesi yapardı; bu tesbih o secdenin zikri olarak okunur (Ebû Dâvûd 2774).
📚 Ebû Dâvûd, 775; Tirmizî, 238
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَخْرَجَنَا مِنَ الضِّيقِ إِلَى السَّعَةِ
Elhamdülillâhillezî ahrecanâ mined-dîki iless-sea.
Bir sıkıntının, borcun veya darlığın sona ermesinin ardından okunur
Her sıkıntının ardından genişlik geldiğini bilen kul, sabır ve hamd arasında kalmayı öğrenir; bu ifade rahmetin kapısını açar.
📚 Tirmizî, 3601
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَشَفَ عَنِّي مَا كُنْتُ أَجِدُ
Elhamdülillâhillezî keşefe annî mâ küntü ecid.
Ağrı, korku veya sıkıntı geçince rahatlamanın ilk anında okunur
Hz. Peygamber bir ağrı veya sıkıntı geçince bu hamdi ederdi; bu hamd, sıkıntının değil rahmetinin farkına varmaktır (Buhârî 5741).
📚 Buhârî, 5741; Tirmizî, 3522
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي
İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn. Allâhümme'curnî fî musîbetî.
Bir kayıp veya büyük musibet anında okunur; innâ lillah'ın devamıdır
Hz. Peygamber 'Kim musibette bunu okursa Allah ona ecir verir ve yitirdiğinden daha hayırlısını ikame eder' buyurmuştur (Müslim 918).
📚 Müslim, 918; Tirmizî, 3511
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَمَّنَنَا بَعْدَ خَوْفِنَا
Elhamdülillâhillezî emmenânâ ba'de havfinâ.
Tehlike, hastalık korkusu veya kaygı dönemi bittikten sonra okunur
Güvenlik nimeti çoğu zaman fark edilmez; onu korkudan sonra deneyimleyip hamd eden kişi, Kureyş suresindeki şükür emrini yerine getirmiş olur (Kur'ân 106:4).
📚 Tirmizî, 3402
الْحَمْدُ لِلَّهِ مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
Elhamdülillâhi mâliki yevmid-dîn.
Sabah namazında Fâtiha okunurken ve gün başında ahireti hatırlamak için
Fâtiha'da bu âyetin tekrarı, günün başında hesap gününü hatırlatır; o günü düşünerek başlanan güne amel-i salih kapısı açılır.
📚 Kur'ân, 1:4
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Elhamdülillâhillezî ahyânâ ba'de mâ emâtenâ ve ileyhin-nüşûr.
Sabah gözler açılır açılmaz, gözler kapalıyken bile söylenebilir
Hz. Peygamber bu hamdi her sabah söylerdi; uykuyu 'küçük ölüm' sayan kul, dirilişini hamd ile karşılar ve güne şükürle başlar (Buhârî 6312).
📚 Buhârî, 6312; Müslim, 2711
أَصْبَحْنَا عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلَامِ وَعَلَى كَلِمَةِ الإِخْلَاصِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Asbahnâ alâ fıtratil-İslâm ve alâ kelimetil-ihlâs vel-hamdülillâh.
Sabah kalkar kalkmaz okunur; İslam ve tevhid üzere geceyi geçirmenin ikrarıdır
İslam üzere sabahladığını her gün dile getiren kişi imanını tazeler; bu hamd, günün Allah'a ait olduğunun ilk işaretidir (İbn Mâce 3869).
📚 İbn Mâce, 3869; Ahmed, 14694
اللَّهُمَّ بِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ النُّشُورُ
Allahümme bike asbahnâ ve bike emseynâ ve bike nahyâ ve bike nemûtü ve ileyken-nüşûr.
Sabah için 'bike asbahnâ', akşam için 'bike emseynâ' versiyonu okunur
Hz. Peygamber sabah kalktığında bu duayı okurdu; hayatın ve ölümün tamamını Allah'a bağlayan bu hamd, günün her anını ibadet çerçevesine katar (Tirmizî 3391).
📚 Tirmizî, 3391; Ebû Dâvûd, 5068
أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ
Emseynâ ve emsel-mülkü lillâhi vel-hamdülillâh.
Akşam vakti girince, güneş batarken okunur
Hz. Peygamber akşama girerken bu duayı okurdu; günün sonunda mülkün Allah'a ait olduğunu ikrar etmek, kişiyi şükür ve huzur içinde geceye taşır (Müslim 2723).
📚 Müslim, 2723; Ebû Dâvûd, 5076
اللَّهُمَّ بِكَ أَمْسَيْنَا وَبِكَ أَصْبَحْنَا وَبِكَ نَحْيَا وَبِكَ نَمُوتُ وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
Allahümme bike emseynâ ve bike asbahnâ ve bike nahyâ ve bike nemûtü ve ileykel-masîr.
Akşam vakti, güneş batarken okunur
Sabah duasının akşam versiyonudur; varışı Allah'a bağlayan bu hamd, ölümü ve hesabı hatırlattığı için kişiyi uyanık ve ibadete hazır tutar (Ebû Dâvûd 5068).
📚 Tirmizî, 3391; Ebû Dâvûd, 5068
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْعَمَ عَلَيْنَا طُولَ هَذَا الْيَوْمِ
Elhamdülillâhillezî en'ame aleynâ tûle hâzel-yevm.
Akşam günü bittiğinde, gün boyunca alınan nimetleri hatırlayarak okunur
Allah'ın nimetlerini saymak mümkün değildir; günün sonunda bütünüyle hamd etmek, saymaya güç yetiremeyen kulun en geniş şükür ifadesidir (Kur'ân 14:34).
📚 Tirmizî, 3401
اللهُ أَكْبَرُ كَبِيرًا وَالْحَمْدُ لِلَّهِ كَثِيرًا وَسُبْحَانَ اللهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا
Allâhu ekberu kebîrâ vel-hamdülillâhi kesîrâ ve sübhânallâhi bükreten ve asîlâ.
Namaza başlarken iftitah tekbirinin ardından bu sena okunabilir
Bir sahabi namazda bu kelimeleri söyledi; Hz. Peygamber 'melekler bunu yazmak için birbirleriyle yarıştı' buyurdu. Namazı bu senaya takip eden kişi büyük sevap kazanır (Müslim 601).
📚 Müslim, 601; Buhârî, 799
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي تَقَبَّلَ صَلَاتِي
Elhamdülillâhillezî tekabbele salâtî.
Namazdan selamla çıkıldıktan hemen sonra kabulüne dua niyetiyle okunur
Namazın kabulünü Allah'a bırakmak ve buna şükretmek, kişiyi kibir ve riyadan korur; kabulünü hamd ile talep etmek en güzel duadır.
📚 Ebû Dâvûd, 1522; Nesâî, 1303
لَكَ الْحَمْدُ عَلَى مَا قَضَيْتَ
Lekel-hamd alâ mâ kadayt.
Vitir namazı kunut duasının (Allahümme'hdini) sonunda okunur
Hz. Hasan'a öğretilen kunut duasının özlü bir parçasıdır; Allah'ın hükmüne rıza gösterip hamd etmek, en olgun kulluk makamlarından biridir (Nesâî 1745).
📚 Nesâî, 1745; Ebû Dâvûd, 1425
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَفَّقَنِي لِأَدَاءِ النَّافِلَةِ
Elhamdülillâhillezî veffekkanî li-edâin-nâfileh.
Sünnet veya nafile namaz kılındıktan sonra okunur
Nafile namaz kılabilmek de Allah'ın bir tevfikidir; buna hamd etmek, o nafilenin bereketini ve kabulünü artırır.
📚 Ebû Dâvûd, 1522
سُبْحَانَ اللهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللهُ أَكْبَرُ
Sübhânallâhi vel-hamdülillâhi vallâhu ekber.
Sabah-akşam her biri 33-34 kez olmak üzere toplam 100 kez okunur
Hz. Peygamber 'Bu dört kelime Allah'a en sevgili kelimelerdir; hangisinden başlarsan başla' buyurmuştur; 100 tekrar ise günah denizini kurutur (Müslim 2695).
📚 Tirmizî, 3597; Müslim, 2695
اللَّهُمَّ مَا أَصْبَحَ بِي مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنْكَ وَحْدَكَ فَلَكَ الْحَمْدُ
Allahümme mâ asbaha bî min ni'metin feminke vahdeke felekelhamed.
Sabah için bu şekil, akşam için 'mâ emsa' ile başlayan versiyonu okunur
İbn Abbâs'tan gelen rivayete göre bu duayı sabah okuyan günün şükür görevini, akşam okuyan gecenin şükür görevini yerine getirmiş sayılır (Ebû Dâvûd 5073).
📚 Ebû Dâvûd, 5073; Nesâî, 10046
أَمْسَيْنَا وَأَمْسَى الْمُلْكُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَ هَذِهِ اللَّيْلَةِ
Emseynâ ve emsel-mülkü lillâhi Rabbil-âlemîn. Allahümme innî es'elüke hayra hâzihil-leyleh.
Akşam vakti girince, hem mülk ikrarı hem gecenin hayrına dua olarak okunur
Hz. Peygamber akşama girerken bu duayı okumuştur; mülkü Allah'a bağlayan ve gecenin hayrını dileyen kişi o geceyi bereketli yapar (Müslim 2723).
📚 Müslim, 2723; Ebû Dâvûd, 5076